W tym tekście: 6 części
Sąd Apelacyjny uznał, że Jeronimo Martins Polska, właściciel Biedronki, umyślnie nadużywał przewagi kontraktowej, i ustalił prawomocną karę na 170 mln zł. Według komunikatu UOKiK z 20 listopada 2026 r. spółka ma 14 dni na zapłatę. Wyrok zamyka etap sporu o rabaty żądane po dostawach, ale nie cały spór, bo obie strony zapowiadają skargi kasacyjne. Dla działów trade marketingu i key account management to sygnał, że każda płatność na rzecz sieci powinna mieć podstawę w umowie zawartej przed dostawą.
Co ustalił sąd
Sprawa dotyczy rabatów, których sieć żądała od dostawców już po zrealizowaniu dostaw. UOKiK ustalił, że nie były one przewidziane w umowach ani wcześniej komunikowane. Spółka domagała się korekt wystawionych faktur, a dostawcy, obawiając się utraty współpracy z dużą siecią, akceptowali te warunki.
Sąd Apelacyjny, jak opisuje UOKiK, wskazał na umyślność działania i znaczny stopień szkodliwości. Uznał też, że płatność była narzucana jednostronnie. Dowodem miały być kary umowne za odmowę zapłaty, sięgające nawet 110 proc. wartości rabatu, oraz ryzyko zerwania współpracy z największą siecią handlową w kraju.
Dlaczego kara spadła ze 723 mln zł do 170 mln zł
Prezes UOKiK nałożył w decyzji z 2020 r. karę ponad 723 mln zł. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów obniżył ją w 2024 r. do ponad 506 mln zł. Sąd Apelacyjny zmniejszył ją jeszcze bardziej, do 170 mln zł, czyli o ponad 553 mln zł poniżej pierwotnej kwoty.
Powód obniżki jest istotny dla praktyki. Według UOKiK sąd zastosował kryteria spoza ustawy i uznał za nieuczciwe tylko rabaty przekraczające 10 proc. rocznej wartości dostaw do Biedronki. Urząd twierdzi, że w ten sposób pominięto wielu dostawców, od których pobrano rabaty niższe kwotowo. UOKiK zapowiada wniosek o pisemne uzasadnienie i skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, co najmniej w części dotyczącej wysokości kary.
Druga strona też nie odpuszcza. Jak podała Strefa Inwestorów za PAP Biznes, Jeronimo Martins Polska zapłaci karę w terminie i jednocześnie złoży skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.
Dane z postępowania
Poniższe liczby pochodzą z komunikatu UOKiK i są ustaleniami urzędu, nie spółki:
- Okres objęty postępowaniem: lata 2018-2020.
- Liczba dostawców: ponad 200.
- Udział owoców i warzyw: blisko 80 proc. przypadków.
- Korzyści spółki z zakwestionowanych praktyk: ponad 600 mln zł.
- Wpływ na ceny: według UOKiK dodatkowe rabaty nie przełożyły się na niższe ceny dla klientów Biedronki.
UOKiK podkreśla, że 170 mln zł to najwyższa w Europie kara za nieuczciwe wykorzystanie przewagi kontraktowej w sektorze rolno-spożywczym. To ocena urzędu, której w dostępnych materiałach nie potwierdza niezależne zestawienie.
Jakie przepisy obowiązują teraz
Praktykę oceniono na podstawie ustawy z 2016 r., która już nie obowiązuje. Od grudnia 2021 r. działa nowa ustawa o przewadze kontraktowej z bezwzględnym zakazem nieuzasadnionego obniżania należności za dostarczone produkty rolne lub spożywcze. Według UOKiK wymuszanie nieumówionych wcześniej rabatów jest dziś zabronione w każdej sytuacji, a kara może sięgać 3 proc. rocznych obrotów.
Próg 10 proc. z wyroku dotyczy starego stanu prawnego i oceny uczciwości praktyki. Przy obecnej ustawie, jak wynika z opisu UOKiK, kryterium nie jest procent rabatu, tylko to, czy został uzgodniony przed dostawą.
Co to oznacza dla marketerów w Polsce
Wyrok dotyczy branży rolno-spożywczej, więc najmocniej uderza w producentów żywności i ich zespoły handlowe. Zasadę, że warunki rozliczeń trzeba uzgodnić przed dostawą, warto jednak stosować we współpracy z sieciami, także przy budżetach promocyjnych. Konkretne kroki:
- Przejrzyj umowy z sieciami. Sprawdź, czy rabaty, bonusy i opłaty promocyjne są zapisane z kryteriami naliczania i terminem, a nie doprecyzowywane po sprzedaży.
- Zbierz korespondencję o korektach faktur. Prośby sieci o noty obciążeniowe lub korekty po dostawie warto udokumentować, bo w tej sprawie zarzuty opierały się właśnie na żądaniach korekt faktur wystawionych już po realizacji zamówień.
- Rozdziel rabat od usługi marketingowej. W ocenie redakcji opłaty za gazetki, ekspozycje czy retail media powinny mieć opisaną usługę i wycenę przed startem kampanii. Pomocne są osobne raporty UOKiK o rabatach handlowych i opłatach okołosprzedażowych, które pokazują, co urząd uznaje za ryzykowne.
- Uwzględnij ryzyko w planach budżetowych. Wyrok nie zamyka sprawy, bo skargi kasacyjne mogą jeszcze wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie. UOKiK zapowiada skargę co najmniej w części dotyczącej wysokości kary, a spółka, jak podała w oświadczeniu, zamierza wykorzystać wszystkie przysługujące środki prawne.
- Skonsultuj sporne zapisy z prawnikiem. Ten tekst nie jest poradą prawną, a granica między rabatem uzgodnionym a narzuconym zależy od okoliczności.
Agencje obsługujące producentów w kampaniach trade marketingowych powinny też zapytać klientów, kto i na jakiej podstawie finansuje działania prowadzone w sieciach handlowych.
Podsumowanie
Wyrok potwierdza, że sieć nie może po dostawie narzucać rabatów, których dostawca wcześniej nie zaakceptował. Spór o wysokość kary trafi najpewniej do Sądu Najwyższego, bo skargi kasacyjne zapowiedzieli UOKiK i Jeronimo Martins Polska. Dla producentów i ich agencji wniosek jest praktyczny: uzgodnione z góry i opisane w umowie warunki to jedyna bezpieczna podstawa rozliczeń z sieciami. Pełne motywy sądu będą znane po sporządzeniu pisemnego uzasadnienia, o które wnioskuje UOKiK.
Newsletter · piątek 9:00
Tydzień w marketingu w jednym mailu
Najważniejsze teksty tygodnia zebrane w jednym mailu. Wypis jednym kliknięciem.
Źródła
- UOKiK: Sąd Apelacyjny potwierdza naruszenie Biedronki - prawomocny wyrok w sprawie przewagi kontraktowej (otwiera się w nowej karcie)
- Strefa Inwestorów (PAP Biznes): Sąd Apelacyjny obniżył karę dla Biedronki z 723 mln zł do 170 mln zł; sieć złoży skargę kasacyjną (otwiera się w nowej karcie)
- dlahandlu.pl: Właściciel Biedronki ma zapłacić 170 mln zł kary. 14 dni na przelew (otwiera się w nowej karcie)
Widzisz błąd? Napisz do redakcji. Sprostowania: jak zgłosić.




